Eser Sahibinin Hukuki Durumu

Bir eserin sahibi onu meydana getiren gerçek kişidir. Ancak, son değişikliğin ek 2.maddesinde; “Bu kanundaki koruma süreleri komşu haklar, sinema eserleri, bilgisayar programları ve veri tabanları bakımından, Kanun yürürlüğe girdiği tarihten sonra alenileşen eserlere, işlenmelere ve mahsullere uygulanır” hükmü getirilmekle, değişiklikten (07/06/1995 tarihinden) önce alenileşmiş bulunan eserler için tüzel kişilerin eser sahibi olabileceği; bu tarihten sonra alenileşen eserlerde ise tüzel kişilerin eser sahibi olamayacakları kabul edilmiştir.

Değişiklikle; Aralarındaki özel sözleşmeden veya işin mahiyetinden aksi anlaşılmadıkça; memur, hizmetli ve işçilerin işlerini görürken meydana getirdikleri eserlerin mali hak sahipleri, bunları çalıştıran veya tayin edenlerdir. denilmek suretiyle, tüzel kişilere sadece mali hak sahipliği imkanı tanınmıştır.

Bunun dışında, bir eserin yapımcısı veya yayımlayıcısı, ancak eserin sahibi ile yapacağı sözleşmeye göre mali hakları kullanabilir.

Birden fazla kimselerin birlikte meydana getirdikleri eserin kısımlarına ayrılması mümkünse, herbiri vücuda getirdiği kısmın sahibi sayılır. Birlikte meydana getirilen eser ayrılmaz bir bütün teşkil ediyorsa, eserin sahibi onu meydana getirenlerin birliğidir. Birliğe, adi şirket hakkındaki hükümler uygulanır.

 Komşu Hak

Yapılan değişiklik neticesinde, hukukumuza komşu hak sahipliği kavramı getirilmiştir. Yasada komşu hak; “Eser sahibinin maddi ve manevi haklarını ihlal etmemek kaydıyla, fikir ve sanat eserlerini özgün bir biçimde icra eden, yorumlayan, icracı sanatçılarla bir icrayı ya da sesleri ilk defa tesbit eden ses taşıyıcısı yapımcıları ve radyo televizyon kuruluşlarının, eser sahibinin haklarına komşu hakları vardır.” şeklinde tanımlanmıştır.

Bu tanıma göre, herhangi bir eseri icra eden sanatçıların bu eser üzerinde komşu hakları vardır.